Çin ve Afrika ülkeleri, diplomatik ilişkilerinin 70. yıl dönümünde stratejik iş birliğini “Kuşak ve Yol” projeleri ve artan ticaret hacmiyle güçlendiriyor. Ortak modernleşme vizyonu, iki taraf arasındaki ilişkilerin temelini oluşturuyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı mesajlarıyla vurgulanan iş birliği, tarihsel birikimden günümüzün ekonomik ortaklığına evrilmiş durumda. 1950’lerde başlayan diplomatik temaslar, 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle pekişmişti.
Günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaşan ilişkiler, 2024 yılındaki zirve ile “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşındı. Bu kapsamda, Çin diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulaması yürürlüğe girdi.
Ekonomik Veriler İş Birliğini Destekliyor
Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolara ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ise ticaret hacmi yaklaşık 92,2 milyar dolara yükseldi.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Altyapı ve İnsan Kaynağına Yatırım
“Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi altyapı projeleri, Afrika’nın bağlantısallığını artırarak lojistik sorunların çözümüne katkı sağlıyor. Çin, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferiyle Afrika’nın modernleşme sürecini destekliyor.
Eğitim alanında da iş birliği devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki yetkinliklerini geliştirmesine olanak tanıyor. Bu çalışmaların, Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı oluşturma hedefine hizmet ettiği belirtiliyor.
