ABD’nin Nashville kentinde yaşayan teknisyen Michael Sparks’ın ikinci el eşya mağazasından yaklaşık 121 liraya satın aldığı rulo halindeki parşömen, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 yılına ait nadir bir kopyası çıktı. 10 yıl bir garajda saklanan tarihi eser, düzenlenen açık artırmada 477 bin 650 dolara alıcı buldu.
Müzik ekipmanı teknisyenliği yapan Sparks, Mart 2006 tarihinde Music City Thrift Store isimli işletmede ev eşyalarına bakarken söz konusu parşömeni fark etti. Şamdan ve tuzluk ile beraber toplam 2,48 dolar ödeyerek parçayı edinen Sparks, belgenin kökenini aydınlatmak üzere aylarca süren kapsamlı bir araştırma gerçekleştirdi. İncelemeler, eserin gravür ustası William J. Stone imzasını taşıyan resmi “Stone baskısı” olduğunu kesinleştirdi.
Tarihi Belgeden Yalnızca 200 Adet Üretilmişti
Dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın talebiyle 1776 tarihli yıpranmış orijinal metin bakır levhaya aktarılmış ve ABD Kongresi 1823 senesinde dana derisi parşömen üzerine 200 adet resmi nüsha bastırmıştı. Sparks’ın keşfine dek araştırmacılar sadece 35 kopyanın izine ulaşabilmişti. Gün yüzüne çıkarılan bu parça, varlığı kanıtlanan 36’ncı kopya şeklinde kayıtlara geçti.
Bağışlanmadan Önce 10 Yıl Garaj Duvarında Asılı Kaldı
Belgenin ikinci el dükkanına intikal etme öyküsü ise bölge sakini Stan Caffy’nin kararıyla şekillendi. Bir bahçe satışından 10 dolara temin ettiği kağıdı on sene boyunca garajında asılı tutan Caffy, eşinin temizlik ricası üzerine parçayı mağazaya devretti. Teslimattan sadece iki gün sonra Sparks tarafından alınan tarihi döküman, rafta sıradan bir fiyat etiketiyle alıcısını bekliyordu.
Kuzey Karolina’nın Burlington şehrinde yer alan Raynors’ Historical Collectible Auctions çatısı altında 125 bin dolar başlangıç bedeliyle sunulan eser çekişmeli bir artırmaya sahne oldu. Kimliği açıklanmayan ve müzayedeye telefon bağlantısıyla iştirak eden bir koleksiyoner, nadide belgeyi 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) devraldı. Gerçekleşen işlem, ABD genelinde ikinci el mağazalarında ortaya çıkarılan en değerli hazineler arasına girdi.
